" Jako rzeka Soła płynie
wespół z Koszarawą,
tak Żywiec niechaj słynie
nieśmiertelną sławą".
Towarzystwo Miłośników Ziemi Żywieckiej Grupa Literacka Gronie
Wanda Miodońska, prezes Grupy literackiej GRONIE im Emila Zegadłowicza
Działalność Grupy Literackiej Gronie im. Emila Zegadłowicza
przy Towarzystwie Miłośników Ziemi Żywieckiej w Żywcu
Grupa Literacka Gronie istnieje od 1958 roku, a pierwszym prezesem i jednym z założycieli był Feliks Kantyka. Kolejnymi prezesami byli:
od 1968 do 1973 - Henryk Biłka
od 1973 do 1977 - Zdziaław Maria Okuljar
od 1977 do 1997 - Lucyna Szubel
od 1997 - Wanda Miodońska
Groniarze - to twórcy-ambasadorowie swej ziemi; ziemi, która ich zrodziła, a teraz przygarnia i zauważa. Żaden region - poza stolicą kraju - nie ma więcej tekstów tak pięknie wyrażających miłość do swojej ziemi rodzinnej, do swojej małej Ojczyzny.
Żywiecczyzna to region beskidzki o pięknym krajobrazie górskim, inspirującym poetów. W twórczości poetów ziemi żywieckiej widać nie tylko motyw piękna ziemi ojczystej, ale także wątki społeczne, polityczne, światopogłądowe.
O twórczości literackiej autorów związanych z Groniami życzliwie wypowiadali się na łamach prasy ogólnopolskiej i na antenie Polskiego Radia znakomici krytycy i ludzie pióra. M.in. Jan Pierzchała mówił w 1972: "Po bełkocie i zakalcach literackich, w twórczości groniarskiej znalazłem wiersze jak ożywcze źródło."
Do GL Gronie należą ludzie z różnych środowisk, różnego pochodzenia i różnego wieku. Dla każdego miłośnika polszczyzny otwarte są drzwi do Grupy. Większość to twórcy samorodni, są również autorzy należący do Stowarzyszenia Twórców Ludowych w Lublinie. Są też członkowie profesjonalnych stowarzyszeń jak Stowarzyszenie Prasy Polskiej, Związek Literatów Polskich, Stowarzyszenie Artystów Plastyków.
Nasza grupa stanowi rodzinę literacką, gdyż lubimy bywać ze sobą. Na nasze spotkania przyjeżdżają ludzie z najdalszych zakątków Żywiecczyzny i nie tylko. Nasi członkowie pochodzą często ze stosunkowo odległych miast, jak np. Kraków, Katowice, Kielce, Chorzów, Sosnowiec, Chrzanów, Andrychów, Bielsko-Biała i inne. Spotkania odbywają się raz w miesiącu w lokalu Towarzystwa Miłośników Ziemi Żywieckiej - w oficynie Starego Zamku w Żywcu. Członkowie Grupy zawsze zbierają się z nadzieją, że usłyszą kolejny ciekawy wiersz, który wypełni jakąś lukę w stosunkach międzyludzkich.
Działalność groniarska opiera się na półrocznych harmonogramach spotkań literackich (oprócz lipca i sierpnia) opracowanych przez prezesa zarządu. Spotykamy się raz w miesiącu, w sobotnie popołudnie o godz. 14.00. W harmonogramie oprócz cyklicznych spotkań mieszczą się spotkania autorskie Groniarzy-debiutantów i bardziej uroczyste wieczory jubileuszowe. Jedną z bardziej uroczystych imprez to tradycyjne Gody u Groniarzy, odbywające się w każdą ostatnią sobotę stycznia z udziałem władz miejskich i powiatowych. Jest to spotkanie wypełnione poezją, gawędą, kolędowaniem i muzyką.
Grupa Literacka Gronie współpracuje ze szkołami i bibliotekami. Do szkół zapraszani jesteśmy na poetyckie spotkania z młodzieżą, które promują tradycję i twórczość groniarską wśród młodego pokolenia.
Przedstawiciele GL Gronie biorą udział w zjazdach i imprezach literackich organizowanych przez inne miejscowości, m.in. na ogólnopolskim Zjeździe STL w Lublinie, na II Ogólnopolskim Festiwalu Folklorystycznym w Płocku, Jesieni Tatrzańskiej w Zakopanem, Kazimierzu n/Wisłą, Bukowinie Tatrzańskiej. Byliśmy też reprezentowani na uroczystościach w Gorzeniu Górnym z okazji 30 rocznicy śmierci Emila Zegadłowicza.
Gościliśmy u nas literatów profesjonalnych i ludzi pióra, nauczycieli akademickich, krytyków literackich, dziennikarzy. W periodyku Karta Groni wydawanym przez Towarzystwo Miłośników Ziemi Żywieckiej, który jest swoistą encyklopedią wiedzy o Żywiecczyźnie, ukazuje się tzw. Arkusz Literacki prezentujący twórczość członków GL Gronie. Redaguje go prezes Grupy, a zawiera teksty poetyckie i utwory tzw. małej prozy, tj. gawędy gwarowe i teksty pokonkursowe. Wszystko to daje obraz rozpiętości groniarskiej aktywności w kulturze.
O żywieckim periodyku Karta Groni Ewa Głębicka, pracownik Instytutu Badań Literackich PAN w Warszawie, napisała: "Przyznam, że z nieukrywanym podziwem przeglądałam ostatnie numery Karty Groni - konsekwencja z jaką Państwo potrafią utrzymać pismo na wysokim poziomie napawa optymizmem." Ewa Głębicka jest autorką pracy magisterskiej m.in. na temat Grupy Literackiej Gronie. Praca ukazała się w formie książkowej i została rozesłana do wszystkich bibliotek uniwersyteckich.
Karta Groni, a w niej Arkusz Literacki - to stałe miejsce publikacji dla autorów związanych z Grupą, ale nie jedyne. Członkowie Groni opublikowali dziesiątki zbiorowych kolumn i witryn poetyckich w czasopismach całego kraju.
Należy dodać, że Grupa Literacka Gronie dostała wiele nagród zbiorowych i indywidualnych za działalność kulturotwórczą i artystyczną. Zbiorowe nagrody to m.in.: dyplom "Za zasługi dla Ziemi Żywieckiej"; medal "Za zasługi dla Ziemi Krakowskiej"; dyplom "30-lecia Wyzwolenia Żywca"; nagroda "Za osiągnięcia w upowszechnianiu kultury" - nadana przez Ministra Kultury i Sztuki; medal "Za zasługi dla województwa bielskiego"; "Medal za Zasługi dla Miasta Żywiec"; "Nagroda im. Juliusza Ligonia" - za kultywowanie historii oraz tradycji regionalnej i wkład w rozwój regionu.
W twórczości Groniarzy przebija wielkie umiłowanie Ojczyzny i ziemi beskidzkiej - naszej małej Ojczyzny. Więź z ziemią żywiecką ilustruje przykładowo zamieszczony niżej wiersz Wandy Miodońskiej.
Ziemia Żywiecka
Jak kolia z pereł i złota,
Otoczona tęczą wielobarwną,
Jesteś piękna, moja ziemio żywiecka,
Bliska sercu - jak matka.
Wśród zieleni, groni i gór,
Które nieba sięgają błękitu
Pnę się stokiem, by ujrzeć cię,
Powiedzieć - to ziemia rodzinna.
Tak patrzeć z zielonego wzgórza
Na błękitne rozlewisko jeziora
Przystrojone w łódeczki żaglowe,
Widzę piękno mej ziemi rodzinnej.
W twoich ramionach, ziemio-matko,
Chcę czerpać siłę i natchnienie.
Ty bądź tą kromką żytniego chleba
I dobrą matką.
Wszelkie prawa zastrzeżone. All rights reserved.
Copyright by Towarzystwo Miłośników Ziemi Żywieckiej
do góry
